ერექციული დისფუნქციის მკურნალობის პრინციპები

სექსუალური წარუმატებლობის მოლოდინის შიში, უპირველეს ყოვლისა, ქვეცნობიერ დონეზე ყალიბდება და მყარდება.

აქ კი ერთი პრინციპული საკითხია.

ჩვენს კლინიკურ პრაქტიკაში შემდეგი პრინციპით ვხელმძღვანელობთ:

ცნობიერების საკომუნიკაციო არხი სიტყვებია.

ქვეცნობიერების საკომუნიკაციო არხი კი — საკუთარი გამოცდილება.

ამიტომ სიტყვებით შეიძლება მამაკაცს ავუხსნათ მისი შიშის ბუნება. შეიძლება დავარწმუნოთ, რომ შფოთვის საფუძველი არ არსებობს.

მაგრამ შიში ქვეცნობიერ დონეზე კვლავ რჩება.

სწორედ ამიტომ, წარმატებულ სქესობრივ აქტს შეუძლია სექსუალური წარუმატებლობის შიში გაცილებით მეტად შეასუსტოს, ვიდრე მხოლოდ სიტყვიერმა დარწმუნებამ.

რაც უფრო დიდხანს არსებობს სექსუალური წარუმატებლობის შიში, მით უფრო მყარად იკიდებს ფეხს.

თანდათან ის უკვე არა მხოლოდ ინტიმურ ცხოვრებაზე ახდენს გავლენას. იცვლება თვითშეფასება, ურთიერთობები, განწყობა.

მაგრამ თუ ყოველი სქესობრივი აქტის დროს მამაკაცი კვლავ უარყოფით სექსუალურ გამოცდილებას იღებს, მხოლოდ საუბარი უკვე საკმარისი აღარ არის.

აუცილებელია, მამაკაცს წარმატებული სქესობრივი ცხოვრების აღდგენაში დავეხმაროთ.

ყოველი წარმატებული სქესობრივი აქტი ახალ, დადებით სექსუალურ გამოცდილებას ქმნის. სწორედ ეს გამოცდილება ასუსტებს თანდათან განმტკიცებულ შიშს.

ამიტომ სექსუალური წარუმატებლობის მოლოდინის შიშის მიზანმიმართული აღმოფხვრა ერექციული დისფუნქციის მკურნალობის აუცილებელი ნაწილია, როდესაც ეს შიში არსებობს.

ამ მიზნით ჩვენს კლინიკაში გამოიყენება მეთოდი, რომელსაც შეიარაღებულ აუტოფსიქოთერაპიას ვუწოდებთ. მის შესახებ დაწვრილებით ამ ციკლის მეთერთმეტე კლიპში ვისაუბრებთ.

პენისს კარგად განვითარებული გლუვკუნთოვანი აპარატი აქვს, რომლის ფუნქციური მდგომარეობა ერექციის ჰემოდინამიკაში უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებს.

ისევე, როგორც გული არტერიულ სისტემაში სისტოლურ წნევას ქმნის, პენისისა და შორისის კუნთოვანი მექანიზმები მაღალი კავერნოზშიდა წნევის ჩამოყალიბებაში მონაწილეობს.

რიგიდული ერექციის პიკზე ამ წნევამ შეიძლება ვერცხლისწყლის სვეტის ას ორმოცდაათ — ორას მილიმეტრს მიაღწიოს და ამ მაჩვენებლებსაც კი გადააჭარბოს.

ამასთან, მღვიმოვანი სხეულების გლუვი მუსკულატურა სისხლით ავსებისა და ვენური ოკლუზიისათვის აუცილებელ პირობებს უზრუნველყოფს, ხოლო საჯდომ-მღვიმოვანი კუნთების შეკუმშვა მაქსიმალური რიგიდობის მიღწევას უწყობს ხელს.

ამრიგად, მღვიმოვანი სხეულების გლუვი მუსკულატურის ფუნქციური მდგომარეობა ერექციის ხარისხის განმსაზღვრელი ერთ-ერთი საკვანძო ფაქტორია.

ასაკობრივმა ცვლილებებმა, ქრონიკულმა დაავადებებმა, სისხლმომარაგების დარღვევებმა და სხვა არახელსაყრელმა ფაქტორებმა შეიძლება მისი ფუნქციური შესაძლებლობების დაქვეითება გამოიწვიოს.

ამიტომ ერექციული დისფუნქციის მკურნალობა მხოლოდ მედიკამენტებით ერექციის დროებითი გაძლიერებით არ უნდა შემოიფარგლებოდეს.

შეძლებისდაგვარად აუცილებელია ერექციული ფუნქციის სომატური საფუძვლის აღდგენა: სისხლძარღვოვანი სისტემის მდგომარეობის გაუმჯობესება, ნივთიერებათა ცვლისა და ჰორმონული დარღვევების კორექცია, მავნე ჩვევების აღმოფხვრა და ერექციული მექანიზმების ფუნქციური აქტივობის შენარჩუნება.

ამასთან, რეაბილიტაციის მეთოდები ინდივიდუალურად, ერექციული დისფუნქციის კონკრეტული მიზეზების გათვალისწინებით უნდა შეირჩეს.

სწორედ სომატური საფუძვლის აღდგენა და შენარჩუნება ქმნის ერექციული ფუნქციის მდგრადი გაუმჯობესების პირობებს და არა მხოლოდ მისი დარღვევის სიმპტომების ხანმოკლე აღმოფხვრის შესაძლებლობას.

როგორიც უნდა იყოს პენისის კუნთოვანი კომპლექსის ფუნქციური რეაბილიტაციის საბოლოო მიზანი — ერექციული ფუნქციის ნორმალიზება, ერექციული მაჩვენებლების გაუმჯობესება თუ სექსუალური ფუნქციის სამოცდაათ — ოთხმოც წლამდე შენარჩუნება — ყველა შემთხვევაში საკმაოდ ხანგრძლივი მკურნალობაა საჭირო.

ჩვენს კლინიკურ პრაქტიკაში ფუნქციური რეაბილიტაციის მსგავსი პროგრამები, ჩვეულებრივ, სულ მცირე, სამ-ოთხ თვეზეა გათვლილი.

ისეთი ქრონიკული დაავადებების დროს, რომლებიც მუდმივად აუარესებს ერექციულ ფუნქციას, მაგალითად, შაქრიანი დიაბეტის, ჰიპერტონიული დაავადებისა და სხვა დაავადებების შემთხვევაში, შესაძლოა შემანარჩუნებელი მკურნალობის განმეორებითი კურსები გახდეს საჭირო.

ხერხემლის მძიმე ტრავმების შედეგების დროს კი შემანარჩუნებელი თერაპია ზოგჯერ მრავალი წლის განმავლობაშია აუცილებელი.

გარდა ამისა, ასაკთან ერთად ორგანიზმის დამცველობითი და კომპენსატორული შესაძლებლობები თანდათან მცირდება.

ამიტომ, რაც უფრო ხანგრძლივია მკურნალობა, მით უფრო მაღალია მისი უსაფრთხოების მიმართ მოთხოვნები.

გამოყენებული მეთოდები მაქსიმალურ სამკურნალო ეფექტს არასასურველი შედეგების მინიმალური რისკის პირობებში უნდა უზრუნველყოფდეს.

როდესაც ეს კლინიკურად გამართლებულია, უპირატესობა უნდა მიენიჭოს მეთოდებს, რომლებსაც ორგანიზმზე მინიმალური სისტემური ზემოქმედება აქვს.

ეს პრინციპული მოთხოვნაა. შედარებით სუსტმა სისტემურმა ზემოქმედებამაც კი, ხანგრძლივი და განმეორებითი გამოყენებისას, შეიძლება გაზარდოს არასასურველი შედეგების, მათ შორის კუმულაციური ეფექტების რისკი.

ამიტომ ხანგრძლივი ფუნქციური რეაბილიტაციის დროს მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ სამკურნალო ეფექტის მიღწევა, არამედ ისიც, რომ თავად მკურნალობით ახალი პრობლემა არ შევქმნათ.

ერექციული ფუნქცია მხოლოდ პენისის მუშაობის შედეგი არ არის. ერექცია ნერვული, სისხლძარღვოვანი და ენდოკრინული სისტემების, მათ შორის ჰიპოთალამურ-ჰიპოფიზურ-გონადური ღერძის, ურთიერთქმედების ერთობლივი შედეგია.

ადამიანი განმეორებადი ბიოლოგიური და სოციალური რიტმების სისტემაში ცხოვრობს. ერთ-ერთი ყველაზე მდგრადი სოციალური რიტმი ყოველკვირეული რიტმია.

კვირის განსაზღვრულ დღეებში რეგულარული სექსუალური აქტივობისას მამაკაცს შესაძლოა სექსუალური მზაობის მდგრადი ფსიქოლოგიური და ქცევითი მექანიზმები ჩამოუყალიბდეს.

სექსუალური აქტივობის ჩვეული დროის მოახლოებასთან ერთად ზოგიერთ მამაკაცს შესაძლოა გაუძლიერდეს სექსუალური სურვილი, გაუადვილდეს სექსუალური აღგზნება და ჩამოუყალიბდეს სქესობრივი აქტისათვის ფსიქოლოგიური მზაობა.

ამ საკითხზე უფრო დაწვრილებით მეთერთმეტე ციკლში ვისაუბრებთ.

ამიტომ სქესობრივი ფუნქციის ხანგრძლივად შენარჩუნებისათვის მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ სექსუალური კონტაქტების სიხშირე, არამედ მათი რეგულარულობაც.

ჩვეული სექსუალური რიტმი შეიძლება ხელს უწყობდეს მამაკაცის თავდაჯერებულობის შენარჩუნებას და სიტუაციური სტრესული ფაქტორების გავლენის შემცირებას. თუმცა ასეთი რეგულარულობა ორივე პარტნიორისათვის ბუნებრივი, ნებაყოფლობითი და კომფორტული უნდა იყოს.

არარეგულარული სქესობრივი ცხოვრებისას ვითარება ზოგჯერ სხვაგვარად ყალიბდება. სექსუალური აქტივობა ნაკლებად პროგნოზირებადი ხდება, იზრდება სიტუაციური ფაქტორების გავლენა, ზოგიერთ მამაკაცში კი — სექსუალური წარუმატებლობის მოლოდინთან დაკავშირებული შფოთვაც.

ეს განსაკუთრებით შესამჩნევი შეიძლება იყოს შეზღუდული სექსუალური გამოცდილების მქონე მამაკაცებში ან მათთან, ვისაც მუდმივი პარტნიორი ქალი არ ჰყავს.

არსებობს პროფესიებიც, რომელთა სამუშაო პირობები რეგულარული სქესობრივი ცხოვრების შენარჩუნებას ართულებს. ასეთები არიან შორეული ნაოსნობის მეზღვაურები, წყალქვეშა ნავების ეკიპაჟების წევრები და ხანგრძლივ მივლინებებში მყოფი სამხედრო მოსამსახურეები.

რელიგიური ტრადიციების დაცვის გამო სექსუალური აქტივობის გარკვეული შეზღუდვები შეიძლება თეთრი სამღვდელოების წარმომადგენელთა ოჯახებშიც წარმოიშვას.

სექსუალური რიტმის მსგავსი დარღვევების დაძლევის გზებს მეთერთმეტე ციკლში განვიხილავთ.

თუმცა მკურნალობის ზოგადი პრინციპი მარტივია: ერექციული ფუნქციის აღდგენისას მუდმივ პარტნიორ ქალთან რეგულარულ სქესობრივ ცხოვრებას მნიშვნელოვანი დადებითი როლის შესრულება შეუძლია.

მნიშვნელოვანი სექსუალური რეკორდი კი არა — სექსუალური რიტმია.

ზოგიერთი ქრონიკული დაავადების დროს ერექციული ფუნქცია უარესდება არა მხოლოდ თავად დაავადების შედეგად, არამედ მის სამკურნალოდ აუცილებელი პრეპარატების ფონზეც.

მაგალითად, ნევროზული და დეპრესიული მდგომარეობების დროს გამოყენებულმა მრავალმა ფსიქოტროპულმა პრეპარატმა შეიძლება სექსუალურ ფუნქციაზე უარყოფითად იმოქმედოს. არტერიული ჰიპერტენზიის დროს დანიშნულ ზოგიერთ ჰიპოტენზიურ პრეპარატსაც შეუძლია ერექციული დისფუნქციის გაღრმავება.

მაგრამ პაციენტს მთავარი უნდა ავუხსნათ: პენისი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ორგანო არ არის.

თუ ძირითადი დაავადების მკურნალობა ოპტიმალურ კლინიკურ შედეგს უზრუნველყოფს და სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან ორგანოებს იცავს, ერექციული ფუნქციის გაუმჯობესების მიზნით ამ მკურნალობის თვითნებურად შეწყვეტა ან შეცვლა დაუშვებელია.

ერექტოლოგიაში სხვა მიდგომა არსებობს: ძირითადი დაავადების ეფექტიანი მკურნალობის შეუცვლელად, პარალელურად აღვადგინოთ ერექციული ფუნქცია.

სხვა სიტყვებით — ორივე ამოცანა ერთდროულად გადავჭრათ.

ამის შესახებ მეათე და მეთერთმეტე კლიპებში ვისაუბრებთ.

ამ პრობლემას კიდევ ერთი, უაღრესად საინტერესო მხარე აქვს.

დიაბეტოლოგიაში კარგად არის ცნობილი, რომ ზოგიერთი პაციენტი დროთა განმავლობაში იღლება სისხლში შაქრის დონის მუდმივი კონტროლითა და სისტემატური მკურნალობის აუცილებლობით. ისინი ექიმის დანიშნულებების უგულებელყოფას იწყებენ, რასაც ჯანმრთელობისათვის სერიოზული შედეგები შეიძლება მოჰყვეს.

ამავე დროს, შაქრიანი დიაბეტის დროს ერექციული დისფუნქცია უკიდურესად გავრცელებულია.

სწორედ აქ ეძლევა ერექტოლოგს დამატებითი ფსიქოლოგიური ბერკეტი.

თუ პაციენტს უშუალოდ ვაჩვენებთ ხელოვნურად გამოწვეული ერექციების მეთოდით სქესობრივი ცხოვრების ნორმალიზების შესაძლებლობას, მაგრამ აუცილებელ პირობად დიაბეტოლოგის დანიშნულებების მკაცრ შესრულებას დავუყენებთ, ძირითადი დაავადების მკურნალობისადმი მისი დამოკიდებულება ხშირად არსებითად იცვლება.

სექსუალური ფუნქციის დაკარგვის შიში და მისი აღდგენის სურვილი დამატებით მოტივაციად იქცევა, რათა პაციენტმა აკონტროლოს სისხლში შაქრის დონე, დაიცვას მკურნალობის რეჟიმი და შეასრულოს ექიმის რეკომენდაციები.

საინტერესო პარადოქსი გამოდის.

პენისის — ორგანოს, რომელიც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი არ არის — ფუნქციის ნორმალიზების სურვილი შეიძლება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ორგანოების ფუნქციების შესანარჩუნებელ ძლიერ ფსიქოლოგიურ ბერკეტად იქცეს.

იგივე პრინციპი შეიძლება მოწევისა და სხვა მავნე ჩვევების წინააღმდეგ ბრძოლაშიც გამოვიყენოთ.

ამრიგად, ასეთი მიდგომა მხოლოდ მამაკაცის ერექციული ფუნქციის აღდგენის საშუალებას არ გვაძლევს.

ის გვეხმარება, ჯანმრთელობა შევუნარჩუნოთ და სიცოცხლე გავუხანგრძლივოთ ქმრებს, მამებს, ძმებსა და ბაბუებს.

ადამიანის სექსუალური ჯანმრთელობა მნიშვნელოვანწილად მისი სექსუალური კულტურის დონეზეა დამოკიდებული.

სექსუალური კულტურა კი, თავის მხრივ, ადამიანისა და საზოგადოების საერთო კულტურის ნაწილია.

ამიტომ სექსუალური ჯანმრთელობის შენარჩუნება მხოლოდ სამედიცინო პრობლემა არ არის. ეს საგანმანათლებლო, სოციალური და, საბოლოო ჯამში, საერთო სახელმწიფოებრივი ამოცანაცაა.

იგი უშუალოდ უკავშირდება სქესობრივ აღზრდას, სექსუალობის ფიზიოლოგიის, ასაკობრივი ცვლილებებისა და სექსუალური ურთიერთობების სამართლებრივი და ეთიკური ნორმების ცოდნას.

ადამიანს უნდა ესმოდეს, რა არის ფიზიოლოგიური ნორმა, რა იცვლება ასაკთან ერთად, რომელი ცვლილებები მოითხოვს ექიმთან მიმართვას და რომელია სრულიად ბუნებრივი.

ნორმის არცოდნა ხშირად თავად ხდება პრობლემის მიზეზი.

მამაკაცი საკუთარ თავს გადაჭარბებულ მოთხოვნებს უყენებს, საკუთარ შესაძლებლობებს ადარებს ახალგაზრდობისდროინდელს, სხვა მამაკაცების შესაძლებლობებს ან პორნოგრაფიისა და ინტერნეტის მიერ შექმნილ არარეალისტურ სახეებს.

ჩნდება შფოთვა. შფოთვას კი შესაძლოა ერექციული დისფუნქციაც მოჰყვეს.

ამიტომ სექსოლოგიაში არსებობს მნიშვნელოვანი პრინციპი: ერექციული დისფუნქციის მკურნალობის პარალელურად აუცილებელია, პაციენტს სექსუალური ჯანმრთელობისა და სექსუალური დღეგრძელობის შენარჩუნების წესებიც ვასწავლოთ.

პაციენტმა უნდა იცოდეს საკუთარი სექსუალობის თავისებურებები, ესმოდეს ასაკობრივი ნორმა, იცავდეს სექსუალური ქცევის წესებს და შეეძლოს სექსუალური აქტივობის შენარჩუნება ზედმეტი შიშებისა და საკუთარი თავისადმი გადაჭარბებული მოთხოვნების გარეშე.

სექსოლოგის ამოცანა მხოლოდ დაკარგული ფუნქციის აღდგენა არ არის.

აუცილებელია, პაციენტს ვასწავლოთ აღდგენილი ფუნქციით სარგებლობა და, რამდენადაც ეს შესაძლებელია, მისი მრავალი წლით შენარჩუნება.

სწორედ ამიტომ, პაციენტის სწავლება მკურნალობის ნაწილია.

ასეთი მიდგომა ზრდის ერექციული დისფუნქციის მკურნალობის ეფექტიანობას, მისი წარმოშობისა და ხანგრძლივობის მიუხედავად.

საბოლოო ჯამში, სექსუალურ დღეგრძელობას მხოლოდ ორგანიზმის შესაძლებლობები არ განსაზღვრავს.

მას ისიც განსაზღვრავს, თუ რამდენად გონივრულად იყენებს ადამიანი ამ შესაძლებლობებს.

მამაკაცის სექსუალური ფუნქცია იზოლირებულად არ არსებობს. პარტნიორულ ურთიერთობებში ის გარდაუვლად არის დამოკიდებული წყვილის ფსიქოლოგიურ კლიმატზე.

კონფლიქტებმა, ემოციურმა გაუცხოებამ, ურთიერთპრეტენზიებმა, უნდობლობამ და ფსიქოსექსუალურმა დისჰარმონიამ შეიძლება ორივე პარტნიორის სექსუალურ ცხოვრებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინოს.

პარტნიორი წყვილის ფსიქოთერაპია სექსოლოგიისა და ფსიქოთერაპიის დიდი, დამოუკიდებელი მიმართულებაა. აქ ძირითადი სამუშაო ეკისრებათ სპეციალისტებს, რომლებიც ურთიერთობების ფსიქოლოგიასა და წყვილის ფსიქოსექსუალურ დისჰარმონიაზე მუშაობენ.

პარტნიორი წყვილის სექსუალური ჰარმონიის საკითხს დიდ ყურადღებას უთმობდა ცნობილი უკრაინელი სექსოპათოლოგი ვალენტინ ვალენტინის ძე კრიშტალი.

მაგრამ არსებობს პარტნიორული ფსიქოთერაპიის ასპექტი, რომელიც უშუალოდ ერექტოლოგიას ეხება.

ზოგჯერ ქალი, გაცნობიერებულად თუ გაუცნობიერებლად, მამაკაცის ერექციული დისფუნქციის ჩამოყალიბების ან შენარჩუნების დამატებით ფაქტორად იქცევა.

სექსუალური წარუმატებლობის შემდეგ დაცინვამ, დამამცირებელმა შედარებებმა, მამაკაცის სექსუალური შესაძლებლობების მუდმივმა კრიტიკამ, ურთიერთობის გაწყვეტის მუქარამ და მისი მამაკაცური შესაძლებლობების მიმართ დემონსტრაციულმა ეჭვმა შეიძლება გააძლიეროს შფოთვა და მორიგი სექსუალური წარუმატებლობის მოლოდინის შიში.

პარტნიორი ქალის ასეთ დესტრუქციულ ზემოქმედებას მამაკაცის სექსუალურ ფუნქციაზე ვთავაზობთ ვუწოდოთ ანდროდესტრუქცია.

მსგავს შემთხვევებში მხოლოდ მამაკაცის მკურნალობა საკმარისი არ არის.

აუცილებელია პარტნიორ ქალთან მუშაობაც.

მნიშვნელოვანია, ავუხსნათ მას, რომ ზეწოლა, საყვედურები და დამცირება მამაკაცის სექსუალურ ფუნქციას არ ასტიმულირებს და შესაძლოა სრულიად საპირისპირო შედეგი გამოიღოს.

პარტნიორი ქალი შფოთვის დამატებითი წყაროს ნაცვლად მკურნალობაში მოკავშირედ უნდა იქცეს.

მხარდაჭერამ, მოთმინებამ, ყოველი ერექციის შეფასებაზე უარის თქმამ და ფსიქოლოგიურად უსაფრთხო სექსუალური გარემოს შექმნამ შეიძლება მნიშვნელოვნად გააადვილოს ნორმალური სქესობრივი ცხოვრების აღდგენა.

ამიტომ, როდესაც ერექციული დისფუნქცია პარტნიორის გავლენით ყალიბდება ან ნარჩუნდება, ფსიქოთერაპიის ობიექტი მხოლოდ მამაკაცი აღარ არის.

მკურნალობის ობიექტი პარტნიორი წყვილი ხდება.

აქ კი მარტივი პრინციპი მოქმედებს: თუ პრობლემა ორის მონაწილეობით ყალიბდება, ზოგჯერ მისი გადაჭრაც ორივეს მონაწილეობით არის საჭირო.