სექსუალური ლტოლვის დაქვეითება და არარსებობა — ჰიპო- და ალიბიდემია

რატომ კარგავს თანდათან სქესობრივი ცხოვრებისადმი ინტერესს ადამიანი, რომელსაც ადრე ძლიერი სექსუალური ლტოლვა ჰქონდა?

მიზეზი შეიძლება მრავალი იყოს, მაგრამ სექსოლოგიურ პრაქტიკაში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული პარტნიორი წყვილის სექსუალური დისჰარმონიაა.

სექსუალურ სურვილს საინტერესო თავისებურება აქვს: ის არა მხოლოდ უბიძგებს ადამიანს სქესობრივი სიახლოვისაკენ, არამედ თავადაც შეიძლება შენარჩუნდეს რეგულარული, დამაკმაყოფილებელი სექსუალური ცხოვრებით.

აქ მართებულია ანალოგია ცნობილ გამონათქვამთან: „მადა ჭამაში მოდის“.

მაგრამ არსებობს საპირისპირო კანონზომიერებაც: „მადა შიმშილში ქრება“.

როდესაც სექსუალური სიახლოვე სიამოვნებას გვანიჭებს, ის ამ გამოცდილების გამეორების სურვილს ინარჩუნებს. და პირიქით, კმაყოფილების ხანგრძლივმა არარსებობამ, ემოციურმა გაუცხოებამ და სექსუალურმა დისჰარმონიამ შეიძლება სქესობრივი ლტოლვა თანდათან შეასუსტოს.

იქმნება თავისებური მანკიერი წრე: რაც უფრო ნაკლებ კმაყოფილებას იძლევა სექსუალური ცხოვრება, მით უფრო იშვიათად ჩნდება სიახლოვის სურვილი. ხოლო რაც უფრო იშვიათია სიახლოვე, მით ნაკლები დადებითი ემოციური სტიმული რჩება სექსუალური ინტერესის შესანარჩუნებლად.

რა თქმა უნდა, ეს უნივერსალური კანონი არ არის. ზოგიერთ ადამიანს სქესობრივი ლტოლვა ხანგრძლივი თავშეკავების დროსაც უნარჩუნდება.

მაგრამ სექსოლოგიურ პრაქტიკაში ხშირად სწორედ ასეთ კანონზომიერებას ვაკვირდებით.

სექსუალური სურვილი სქესობრივ ცხოვრებას ინარჩუნებს, სრულფასოვანი სქესობრივი ცხოვრება კი, თავის მხრივ, სექსუალურ სურვილს უწყობს ხელს.

ამიტომ ლიბიდოს დაქვეითებისას მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ დაავადებებისა თუ ჰორმონული დარღვევების ძიება, არამედ იმის გარკვევაც, თუ რამდენად კმაყოფილია ადამიანი საკუთარი სექსუალური ცხოვრებითა და პარტნიორთან ურთიერთობით და რამდენად რეგულარულია მისი სქესობრივი ცხოვრება.

თანამედროვე მედიცინაში ფართოდ არის გავრცელებული წარმოდგენა, რომ მამაკაცებში სექსუალური ლტოლვის დაქვეითება, უპირველეს ყოვლისა, ტესტოსტერონის ნაკლებობას უკავშირდება.

თუმცა ეს ყოველთვის ასე არ არის.

ტესტოსტერონი ნამდვილად მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მამაკაცის ლიბიდოს ჩამოყალიბებაში. ამ ჰორმონის გამოხატულ დეფიციტს სექსუალური სურვილის არსებითად შესუსტება შეუძლია.

მაგრამ სექსუალური ლტოლვა გაცილებით რთული ფუნქციაა, ვიდრე სისხლში ერთი ჰორმონის კონცენტრაციაზე უბრალო დამოკიდებულება.

ჩვენს კლინიკურ პრაქტიკაში არაერთხელ გვინახავს მამაკაცები ტესტოსტერონის ნორმალური მაჩვენებლებით, მაგრამ ლიბიდოს გამოხატული დაქვეითებით.

და პირიქით, ტესტოსტერონის ზომიერი დაქვეითებისას სექსუალური სურვილი ზოგჯერ საკმაოდ მაღალ დონეზე ნარჩუნდება.

განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს მამაკაცის ფსიქოემოციურ მდგომარეობას, საკუთარი სექსუალური ფუნქციით კმაყოფილებასა და პარტნიორ ქალთან ურთიერთობის ჰარმონიას.

არსებობს ჰიპოლიბიდემიის რეალური ენდოკრინული მიზეზებიც, მათ შორის ტესტოსტერონის გამოხატული დეფიციტი და პროლაქტინის პათოლოგიური მატება. მათი დროული გამოვლენა აუცილებელია.

ნორმოზოოსპერმია — სათესლე სითხის ნორმალური მაჩვენებლები — მნიშვნელოვანი ჰორმონული დარღვევების არსებობას გამორიცხავს, ამიტომ შეიძლება დეტალურ ენდოკრინულ გამოკვლევაზე უარის თქმის კრიტერიუმად გამოდგეს.

ამიტომ საკმარისი კლინიკური საფუძვლის გარეშე მრავალი ძვირადღირებული ანალიზის დანიშვნა არასწორია.

სექსოლოგის მთავარი ამოცანაა სექსუალური სურვილის დაქვეითების ნამდვილი მიზეზის დადგენა და არა ყველა პაციენტში ტესტოსტერონის ნაკლებობის ავტომატურად ძიება.

სწორედ ასეთი მიდგომა გვაძლევს არასაჭირო გამოკვლევების, მცდარი დიაგნოზებისა და დაუსაბუთებელი მკურნალობის თავიდან აცილების საშუალებას.

დღეს ტესტოსტერონის პრეპარატები ხშირად რეკლამირდება როგორც სექსუალური ლტოლვის გაზრდის, მამაკაცური ძალის აღდგენისა და სექსუალური გაახალგაზრდავების საშუალებებიც კი.

თუმცა ლიბიდოს დაქვეითების მქონე ყველა მამაკაცს ჰორმონული თერაპია არ სჭირდება.

უფრო მეტიც, ტესტოსტერონის დაუსაბუთებელმა გამოყენებამ შეიძლება მოსალოდნელის სრულიად საპირისპირო შედეგები გამოიწვიოს.

საქმე ისაა, რომ საკუთარი ტესტოსტერონის გამომუშავებას ჰიპოთალამუსს, ჰიპოფიზსა და სათესლე ჯირკვლებს შორის უკუკავშირის რთული სისტემა არეგულირებს.

როდესაც ტესტოსტერონი ორგანიზმში გარედან ხვდება, თავის ტვინი იღებს სიგნალს, რომ ჰორმონის რაოდენობა საკმარისია, და მისი ბუნებრივი გამომუშავების სტიმულაციას ამცირებს.

შედეგად საკუთარი ტესტოსტერონის გამომუშავება ითრგუნება, ამასთან ერთად კი შეიძლება სპერმატოზოიდების წარმოქმნის პროცესიც მნიშვნელოვნად დაირღვეს.

ცალკეულ შემთხვევებში ეს სპერმატოგენეზის სრულ შეწყვეტასა და დროებითი, ზოგჯერ კი ხანგრძლივად შენარჩუნებული უშვილობის განვითარებას იწვევს.

პრეპარატების შეწყვეტის შემდეგ ბევრ მამაკაცში საკუთარი ჰორმონული ფუნქცია თანდათან აღდგება, თუმცა ეს პროცესი შეიძლება თვეების განმავლობაში, ზოგჯერ კი გაცილებით დიდხანს გაგრძელდეს.

ამრიგად, მამაკაცი, რომელიც ანდროგენების დახმარებით სექსუალური სურვილის დამოუკიდებლად გაძლიერებას ცდილობს, ჰორმონული და რეპროდუქციული ფუნქციების სერიოზული დარღვევების განვითარების რისკის წინაშე დგება.

განსაკუთრებით სახიფათოა თვითმკურნალობა, ჰორმონების უკონტროლო გამოყენება და ტესტოსტერონის დანიშვნა დადასტურებული სამედიცინო ჩვენებების გარეშე.

ტესტოსტერონი სექსუალური სურვილის უნივერსალური სტიმულატორი კი არა, სამკურნალო პრეპარატია, რომელიც დასაბუთებულ დანიშვნასა და ექიმის კონტროლს მოითხოვს.

გახსოვდეთ: ჰორმონულმა თერაპიამ დადგენილი დაავადება უნდა აღმოფხვრას და არა ახალი შექმნას.

თითქოს პარტნიორი წყვილის მისწრაფება, ჰყავდეს შვილი, აქტიურ სექსუალურ ცხოვრებას უნდა უწყობდეს ხელს.

თუმცა სექსოლოგიურ პრაქტიკაში ზოგჯერ სრულიად საპირისპირო სურათს ვხედავთ.

წყვილებში, რომლებსაც ჩასახვასთან დაკავშირებული სირთულეები აქვთ, სექსუალური სიახლოვე თანდათან თავდაპირველ ემოციურ შინაარსს კარგავს.

ხდება მოტივაციის თავისებური ჩანაცვლება: სქესობრივი აქტის რეკრეაციული ფუნქცია, რომელიც სიამოვნების მიღებას ემსახურება, ადგილს უთმობს პროკრეაციულს — ბავშვის ჩასახვისაკენ მისწრაფებას.

სექსი სიამოვნების წყაროდან ვალდებულებად იქცევა, რომელიც პარტნიორი ქალის მენსტრუალური ციკლის მკაცრად განსაზღვრულ დღეებში უნდა შესრულდეს.

მამაკაცი აღმოჩნდება სიტუაციაში, როდესაც მისგან გარანტირებულ ერექციას მოითხოვენ, საკუთარი სექსუალური სურვილისა და ემოციური მდგომარეობის მიუხედავად.

ჩნდება ფსიქოლოგიური დაძაბულობა, ყალიბდება სექსუალური წარუმატებლობის მოლოდინის შიში.

ხოლო თუ წარუმატებლობა მართლაც მოხდა, შემდგომ მცდელობებს ხშირად კიდევ უფრო დიდი შფოთვა ახლავს.

ვითარება შეიძლება მნიშვნელოვნად დაამძიმოს პარტნიორი ქალის კრიტიკამ, ურთიერთბრალდებებმა და კონფლიქტებმა.

თანდათან მამაკაცი მოახლოებულ სიახლოვეს აღიქვამს არა როგორც სიამოვნებას, არამედ როგორც თავისებურ გამოცდას, რომელიც აუცილებლად წარმატებით უნდა ჩააბაროს.

შედეგად შეიძლება განვითარდეს არა მხოლოდ ერექციის დარღვევები, არამედ სექსუალური ლტოლვის გამოხატული დაქვეითებაც — ჰიპო- და ალიბიდემიამდე.

მსგავს შემთხვევებში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ფსიქოთერაპია, მათ შორის შეიარაღებული აუტოფსიქოთერაპიის მეთოდები, რომლებიც შფოთვის დაძლევასა და სექსუალური თავდაჯერებულობის აღდგენას ემსახურება.

მთავარი ამოცანაა, სექსუალურ სიახლოვეს დავუბრუნოთ მისი ბუნებრივი შინაარსი: ორმხრივი სურვილი, ემოციური სიახლოვე და სიამოვნება.

სქესობრივი აქტის რეკრეაციული და პროკრეაციული ფუნქციები ხომ ჰარმონიულად უნდა თანაარსებობდეს და არა ერთმანეთს ანაცვლებდეს.

მამაკაცებსა და ქალებში სექსუალური ლტოლვა დიდწილად მსგავსი ბიოლოგიური და ფსიქოლოგიური მექანიზმების გავლენით ყალიბდება.

თუმცა მის გამოვლინებებში გარკვეული განსხვავებებიც არსებობს.

მამაკაცებში სექსუალური სურვილი ხშირად მჭიდროდ უკავშირდება საკუთარი ერექციული ფუნქციისადმი რწმენას. სქესობრივი აქტის დროს წარუმატებლობამ შეიძლება შფოთვა გამოიწვიოს და სექსუალური სიახლოვისადმი ინტერესი თანდათან შეამციროს.

ქალებში სექსუალური სურვილი ხშირად უფრო მეტად არის დამოკიდებული ემოციურ მდგომარეობაზე, პარტნიორული ურთიერთობების ხარისხსა და სიახლოვის ფსიქოლოგიურ კონტექსტზე.

თუმცა ეს თავისებურებები უნივერსალური არ არის. ადამიანებს შორის ინდივიდუალური განსხვავებები ხშირად უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე სქესთა შორის განსხვავებები.

სექსოლოგიურ პრაქტიკაში გვხვდება სიტუაციები, როდესაც სექსუალური ინტერესის გარეგნული არარსებობა ლიბიდოს რეალურ დაქვეითებას სულაც არ ნიშნავს.

ზოგჯერ სიახლოვეზე უარი წყენის, პარტნიორით უკმაყოფილების გამოხატულებად ან მის ქცევაზე ზემოქმედების საშუალებად იქცევა.

მსგავს შემთხვევებში საქმე გვაქვს არა იმდენად სექსუალური ლტოლვის დარღვევასთან, რამდენადაც პარტნიორი წყვილის ურთიერთობის თავისებურებებთან.

ასეთი ქცევა შეიძლება გვხვდებოდეს როგორც ქალებში, ისე მამაკაცებში.

ამიტომ სექსოლოგის ამოცანა მხოლოდ სექსუალური სურვილის ინტენსივობის შეფასება კი არ არის, არამედ თითოეული პარტნიორის სექსუალური ქცევის ნამდვილი მოტივების გარკვევაც.

სექსზე ყოველი უარი სექსუალური სურვილის არარსებობას არ ნიშნავს. და სექსუალური აქტივობის ყოველი შემცირება ჰიპოლიბიდემიაზე არ მიუთითებს.

სწორედ ამ განსხვავებების გაგება გვაძლევს მცდარი დიაგნოსტიკის თავიდან აცილებისა და დახმარების სწორი ტაქტიკის შერჩევის საშუალებას.

სექსუალური სურვილი ადამიანის ორგანიზმის ერთ-ერთი ყველაზე რთული ფუნქციაა.

ის რომელიმე ერთ ორგანოში არ იბადება და მხოლოდ სისხლში სასქესო ჰორმონების კონცენტრაციით არ განისაზღვრება.

ლიბიდოს ჩამოყალიბებაში მონაწილეობს თავის ტვინი, ენდოკრინული და ნერვული სისტემები, ემოციური პროცესები, აგრეთვე სექსუალურ პარტნიორებს შორის ურთიერთობის ხასიათი.

ამიტომ სექსუალური ლტოლვის დაქვეითებას სრულიად განსხვავებული მიზეზები შეიძლება ჰქონდეს.

ზოგჯერ ის უკავშირდება პარტნიორი წყვილის სექსუალურ დისჰარმონიას, ემოციურ გაუცხოებას, ქრონიკულ სტრესს ან საკუთარი სექსუალური პოტენციით უკმაყოფილებას.

სხვა შემთხვევებში მიზეზი შეიძლება იყოს ჰორმონული დარღვევები, ქრონიკული დაავადებები, სტრესი, ძილის დარღვევები ან მიღებული სამკურნალო პრეპარატების გვერდითი ეფექტები.

განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს ფსიქიკური აშლილობები.

მაგალითად, დეპრესიის დროს სექსუალური ლტოლვის დაქვეითება ხშირად დაავადების ერთ-ერთ დამახასიათებელ გამოვლინებად იქცევა.

ზოგიერთი სხვა ფსიქიკური აშლილობის დროს სექსუალური ქცევის ცვლილებებიც შეიძლება გამოხატული იყოს, თუმცა მათ ყოველთვის არ ახლავს ლიბიდოს რეალური დაქვეითება.

მსგავს სიტუაციებში სექსოლოგის ამოცანაა, დროულად ამოიცნოს შესაძლო ფსიქიატრიული პრობლემა და პაციენტს აუცილებელი სპეციალიზებული დახმარება უზრუნველყოს.

ზოგჯერ საჭიროა სექსოლოგისა და ფსიქიატრის ერთობლივი მუშაობა, მძიმე ფსიქიკური აშლილობების დროს კი პრიორიტეტი ფსიქიატრიულ მკურნალობას ენიჭება.

მთავარია გვახსოვდეს, რომ ჰიპოლიბიდემია სიმპტომია, რომლის უკანაც სრულიად განსხვავებული მიზეზები შეიძლება იმალებოდეს.

სწორედ ამიტომ, მკურნალობა უნდა იწყებოდეს არა ჰორმონების ან სტიმულატორების დანიშვნით, არამედ სრულფასოვანი დიაგნოსტიკით.

კლინიკა „ლიგაში“ მარტივ პრინციპს ვიცავთ: ჯერ ვადგენთ სექსუალური დარღვევის მიზეზს და მხოლოდ შემდეგ ვირჩევთ მისი აღმოფხვრის გზას.